ورود |عضويت جمعه 30 فروردین ماه 1398
  آثار زكات‏

الف: آثار فردى زكات‏

1ـ درمان بخل‏

بخل عيبى است كه عيوب ديگرى را به دنبال مى‏آورد. بى‏اعتنايى به مردم، سنگدلى، عذرتراشى، دروغ پنداشتن ادعاى فقرا، از دست دادن دوستان خوب، سخت‏گيرى نسبت به خود و بستگان، سوءظن به وعده‏هاى خداوند، تحقير شخصيّت خود در جامعه، به جاى توكل بر خدا توكل بر مال خود، گوشه‏اى از آثار بخل است.

قرآن مى‏فرمايد: افرادى كه به فكر رستگارى خود هستند، بايد خود را از اين عيب دور بدارند: «و مَن يُوقَ شُحّ نفسه فأولئك هم المفلحون» «1»

شايد مراد از آيه 103 سوره توبه كه به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله دستور مى‏دهد: «خُذ من أموالهم صدقه ... تطهرهم و تزكّيهم»، زكات مردم را بگير و

آنان را پاك كن، مراد پاك كردن مردم از بخل و حبّ دنيا باشد.

امام صادق عليه السلام فرمود: «من ادّى الزكاة ... فقد وقى من الشح» «2» هر كس زكات مال خود را بپردازد، قطعاً از بخل حفظ شده است.

2ـ بركت رزق

هر يك از كلمات «زكات» و «بركت» و واژه‏هاى مربوط به اين دو، 32 بار در قرآن آمده و اين نشانه آن است كه زكات، مساوى بركت است. آرى بريدن شاخه‏هاى درخت انگور، در ظاهر كوتاه كردن درخت است، ولى در واقع سبب رشد آن مى‏شود.

در قرآن مى‏خوانيم: «يَمحق اللّه الرّبا و يُربى الصّدقات» «3». خداوند ربا را

محو مى‏كند، ولى صدقات را رشد مى‏دهد.

در روايات زيادى مى‏خوانيم: «الزّكاة تزيد فى الرّزق» «4» زكات روزى انسان را زياد مى‏كند.

3ـ بيمه مال‏

امام كاظم عليه السلام فرمود: «حصّنوا أموالكم بالزّكاة» اموال خود را از طريق زكات بيمه كنيد.

امام صادق عليه السلام فرمود: اگر حق خدا را بپردازيد، من ضامن هستم كه اموال شما در دريا و خشكى تلف نشود. «6»

4ـ محبوبيّت نزد خدا

امام صادق عليه السلام فرمود: محبوب‏ترين فرد نزد خداوند، سخاوت‏مندترين است و سخاوت‏مندترين مردم كسى است كه زكات مال خود را بدهد و از آنچه كه خدا در مال او واجب نموده است، در مورد مؤمنين بخل نكند. «7»

 

5ـ دريافت رحمت خاص خداوند

در قرآن مى‏خوانيم: «و رحمتى وسعت كل شى‏ء فساكتبها للّذين يتّقون و يؤتون الزكاة » رحمت پروردگار بر هر چيزى گسترده است، ولى دريافت قطعى آن مخصوص كسانى است كه اهل تقوى و زكات باشند.

خداوند مى‏فرمايد: «انّى معكم لئن اقمتم الصّلوة و آتيتم الزّكاة و آمنتم برسلى» «9» اگر شما نماز را به پا داريد و زكات را پرداخت كنيد و به پيامبران من ايمان آوريد، قطعاً من با شما هستم.

6ـ باز شدن گره‏ها

قرآن مى‏فرمايد: «و امّا مَن اعطى و اتّقى‏ و صَدّق بالحسنى‏ فسنُيسّره لليُسرى‏» «10» هر كس بخششى نمايد و پرهيزگار باشد و حقيقت را تصديق نمايد، ما كارهاى مشكل او را آسان مى‏كنيم.

7ـ كفّاره گناهان

حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد: «اللّه اللّه فى الزّكاة، فانّها تطفى‏ء غضب ربّكم» «11» شما را به خدا، شما را به خدا درباره زكات (دقت كنيد) كه همانا زكات غضب پروردگار را فرو مى‏نشاند.

خداوند مى‏فرمايد: اگر نماز به پا داريد و زكات بپردازيد، من بدى‏هاى شما را مى‏پوشانم. «12»

8ـ گشايش براى مردگان‏

شخصى به امام صادق عليه السلام گفت: برادرم از دنيا رفته است و زكات زيادى به عهده‏اش بود، من آنها را پرداخت كردم، امام فرمود: با اين عمل مشكل او برطرف مى‏شود. «13»

9ـ استجابت دعا

در روايتى مى‏خوانيم: هر كس مى‏خواهد دعاى او مستجاب شود، لقمه خود را حلال كند و يكى از راه‏هاى حلال كردن لقمه، پرداخت حق خدا از خمس و زكات است. امام صادق عليه السلام فرمود: اگر حق آنچه را كه خداوند رزق شما كرده است بپردازيد، باقيمانده آن براى شما طيّب و حلال است.«يطيب اللّه لكم بقيّته» «14»

10ـ قبولى نماز

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: زكات اموال خود را بپردازيد تا نمازتان قبول شود.

«زكّوا اموالكم تقبل صلاتكم» «15»

11ـ زندگى شيرين‏

امام صادق عليه السلام فرمود: اگر مردم حقوق خود را ادا كنند، قطعاً در زندگى شيرينى به سرخواهند برد: «لوانّ الناس ادّوا حقوقهم لكانوا عايشين بخير» «16»

 

12ـ خواب راحت

به امام معصوم گفتند: فلانى در خواب به مشكلات و ناگوارى‏هايى برمى‏خورد، حضرت فرمود: اين به خاطر آن است كه زكات خود را در راه صحيح مصرف نمى‏كند. «17»

ب: آثار اجتماعى زكات‏

1ـ برادرى‏

قرآن در يك جا مى‏فرمايد: مؤمنان با يكديگر برادرند: «انّما المؤمنون اخوة» 18» و در جايى ديگر مى‏فرمايد: هر گاه مخالفان شما توبه كنند و نماز به پا دارند و زكات بپردازند، آنها هم برادر دينى شما مى‏شوند: «فان تابوا و اقاموا الصلوة و اتوا الزكاة فاخوانكم فى الدين» «19» بنابراين شرط برادرى، در كنار توبه و نماز، پرداخت زكات است.

2ـ كينه زدايى‏

با پرداخت زكات، كينه محرومان برطرف و به محبت و دوستى تبديل مى‏شود و اين محبت و دوستى در تعاون و يارى يكديگر و توليد بهتر و بيشتر و حفاظت از دستاوردهاى جامعه اسلامى نقش مهمى دارد.

 

 

3ـ تقويت بنيه دينى مردم‏

امام رضا عليه السلام فرمود: فلسفه و دليل پرداخت زكات، قوت فقرا و ... و تقويت آنان و كمك‏رسانى در امور دينى آنها است. «20»

از محل زكات مى‏توان مدارس، كتابخانه‏ها، مساجد و ساير مراكز دينى و فرهنگى را ايجاد نمود و يا آنچه را كه قبلًا احداث شده است، توسعه داد و با دعوت از كارشناسان دينى و علما و اساتيد مناطق ديگر، پايگاه علمى و اعتقادى مردم را تقويت نمود.

4ـ تربيت نسل پاك‏

در بسيارى از كتاب‏هاى تربيتى و روان‏شناسى، به هسته مركزى تربيت كه انتخاب همسر و لقمه حلال است، كمتر توجّه شده است. اسلام براى تربيت نسل آينده، به مسأله انتخاب همسر و پس از آن به نقش لقمه حلال بسيار توجّه و تأكيد دارد.

پرداخت زكات، سبب پاك و حلال شدن رزق است و لقمه‏ها را از حق محرومان پاك مى‏كند و نقش لقمه پاك در جامعه و نسل آينده از طريق گرايش به خوبى‏ها و كمالات و تنفّر از بدى‏ها بر كسى پوشيده نيست.

5ـ دفع بلا از امّت‏

در قرآن مى‏خوانيم: «و لولا دفع اللّه النّاس بعضهم ببعض لفسدت الأرض و لكن اللّه ذو فضل على العالمين» «21»

امام صادق عليه السلام ذيل اين آيه فرمود: قطعاً خداوند به خاطر كسانى از شيعيان ما كه زكات مى‏دهند، انواع بلاها و خطرات را از سايرين نيز دفع مى‏كند و اگر زكات اين گروه نبود، همه يكجا نابود مى‏شدند. «22»

6ـ فقرزدايى‏

يكى از مسايل مهم جامعه، وجود فقر و گرسنگى و ساير كمبودها است كه يكى از راه‏هاى مبارزه با آن، توجّه جدى به مسأله پرداخت خمس وزكات و انفاقات است.

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود: «فما جاع فقيرٌ الّا بما منع غنى و اللّه سبحانه و تعالى سائلهم عن ذلك» 23» هيچ فقيرى گرسنه نمى‏ماند مگر به خاطر آن كه توانمندى حق خدا را نمى‏پردازد و خداوند در روز قيامت توانمند را به همين دليل بازخواست خواهد كرد. در روايات متعدد مى‏خوانيم: اگر مردم زكات مال خود را بپردازند، فقيرى باقى نمى‏ماند. «24»

امام صادق عليه السلام فرمود: هيچ محتاج و گرسنه و برهنه‏اى در جامعه وجود نخواهند داشت، مگر به خاطر گناهان اغنيا. «25»

7ـ ايجاد اشتغال‏

يكى از مسائل مهم جامعه، وجود بيكارى است كه زمينه‏ساز انواع فسادهاست. اگر مردم خمس و زكات خود را بپردازند، چرخ‏هاى اقتصاد به گردش در مى‏آيد و بخش مهمى از افراد بيكار شاغل خواهند شد.همان‏گونه كه از طريق مضاربه يا قرض الحسنه مى‏توان ايجاد اشتغال كرد، از طريق پرداخت خمس و زكات هم می شود.

 

 

برگرفته از کتاب خمس وزکات استاد قرائتی


پی نوشتها :

1-سوره حشر-آیه 9وتغابن آیه16

2-جامع الاحادیث- ج 9-ص48

3-سوره بقره-آیه 276

4-جامع الاحادیث-ج9-ص52و69

5-جامع الاحادیث-ج 9-ص49

6-جامع الاحادیث- ج9 -ص50

7-جامع الاحادیث- ج 9-ص65

8-سوره اعراف آیه156

9-سوره لیل-ایه 7

10-وسائل-ج 9-ص 10

11-سوره مائده-آیه 12

12-جامع الاحادیث- ج 9-ص223

13-جامع الاحادیث-ج9-ص 53

14-جامع الاحادیث- جچ 9- ص29

15-جامع الاحادیث- ج 9- ص70

16-جامع الاحادیث-ج 9-ص 273

17-سوره حجرات-آیه 9

18-سوره توبه-آیه 11

19-وافی-ج 10-ص 51

20-سوره بقره- آیه 251

21-جامع الاحادیث-ج9-ص 56

22-سفینه البحار-ج 3-ص 474

23-وافی-ج 10-ص 50

24-وافی-ج 10-ص 50

25ـ من لا یحضره الفقیه ج 2 ص7

 

 
Copyright (c) 1398/01/30 پرتال مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اصفهان
پرتال سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان
Ariana Informatics Group - گروه داده ورزي آريانا