ورود |عضويت چهارشنبه 29 خرداد ماه 1398
  استفتائات در باره زکات

استفتائات ازمراجع درباره زکات (1)

 

مقام معظم رهبرى

 

در روستاى ما گندم بیش تر با آب چاه آبیارى مى شود، البته تا عید با آب باران آبیارى مى شود، حکم زکات ما چگونه است؟ مثلاً در 40 تن گندم چقدر باید زکات داد؟

 

به نسبتى که با آب چاه آبیارى شده، یک بیستم و به نسبتى که با آب باران آبیارى شده یک دهم؛ بنابراین اگر نصف با آب باران آبیارى شده و نصف با آب چاه آبیارى شده باشد، زکات چهل تن گندم، سه تن گندم مى شود.

 

زنى که از تمکین شوهر خوددارى مى کند، آیا زکات فطره او از شوهرش برداشته مى شود؟

 

خیر، باید شوهرش زکات فطره او را بدهد؛ مگر آنکه نان خور شخص دیگرى باشد.

 

پدرى که زکات فطره نمى دهد، تکلیف زن و فرزند او چه مى شود؟

 

براى آنان تکلیفى نیست و لازم نیست فطره بدهند.

آیت اللّه العظمى مکارم شیرازى

 

شخصى زکات نمى دهد، آیا پسرش مى تواند بدون اینکه پدر بفهمد مقدار زکات را جدا کند و به مستحق برساند؟

 

با اجازه حاکم شرع مى تواند این کار را انجام دهد.

 

اگر کسى عمدا در ماه دوازدهم، مالى که به حد نصاب رسیده است از بین ببرد؛ به طورى که دیگر زکات از مال برداشته شود، چه حکمى در مورد این شخص جارى مى گردد؟

 

احتیاط واجب آن است که زکات را بپردازد، ولى اگر قبل از ماه دوازدهم این کار را بکند زکات به او تعلق نمى گیرد.

 

پدرم هر ساله محصولات خرماى نخلستان را به 6 نفر از فرزندان مى سپارد تا پس از رسیدن محصول، آن را فروخته و خرج تحصیل، لباس و... را تأمین کنند. در مجموع محصول به حد نصاب زکات مى رسد؛ اما سهم تک تک افراد به این حد نصاب نمى رسد. ضمنا محصول را هم به صورت خرما و هم به صورت رطب فروخته ایم و الآن نمى دانیم که زکات به این محصول تعلق مى گیرد یا نه؟

 

در صورتى که قبل از تعلّق زکات به پسرانش واگذار کند، و سهم هر یک از آنان به حدّ نصاب برسد زکات دارد. در غیر این صورت زکات واجب نیست. و اگر بعد از شروع رسیدن خرما واگذار کند باید زکات آن را بپردازند.

 

آیا کارگران کشاورزى که سهمى از زراعت را به عنوان حق الزحمه مى گیرند، موظّف به دادن زکات هستند؟

 

اگر گرفتن سهمى از زراعت در مقابل همه کارهاى کشاورزى باشد (آن چنان که در میان مالک و رعیّت در بلاد ما معمول است) زکات به سهم آنها تعلّق مى گیرد، به شرط اینکه سهم آنها به حدّ نصاب برسد، امّا اگر سهم را فقط در مقابل درو کردن یا مانند آن بگیرد ـ یعنى بعد از وقت تعلّق زکات ـ در این صورت چیزى بر کارگر نیست.

آیت اللّه العظمى بهجت

 

در مورد ملکى که به رعیّت اجاره داده مى شود، زکات زراعت آن به عهده مالک است یا رعیّت؟

 

در اجاره زمین، مالک زرع، زارع است نه مالک زمین، به خلاف مزارعه که شریک هستند.

 

اگر در زمین غصبى زراعتى صورت بگیرد، زکات آن بر عهده کیست؟

 

چون زرع و حاصل براى زارع است، زکات هم بر عهده او است.

 

در یک شرکت سهامى دامدارى، اگر اعضاى هیئت مدیره، اقدام به پرداخت زکات نکنند، آیا سهام دار خود موظف به پرداخت زکات است؟

 

هر سهامدارى که مالک مال مورد تعلّق زکات است، اگر سهم او به حدّ نصاب برسد، باید زکات خودش را بدهد.

 

در یک شرکت تعاونى کشاورزى که از سرمایه هاى اعضاى خود، اقدام به تولید گندم کرده است، آیا پرداخت زکات باید یک جا و توسط شرکت صورت بگیرد یا اینکه بر عهده هر کدام از اعضا است که نسبت به سهم خود، اقدام به پرداخت زکات نمایند؟

 

اگر اعضا به شرکت اجازه دهند، توسط شرکت هم مى توان زکات آن را پرداخت؛ ولى در رسیدن به حدّ نصاب، سهم هر یک جداگانه ملاحظه مى شود نه مجموع.

 

اگر قبل از اینکه گندم یا خرما دانه ببندد، آن را هدیه کنند یا بفروشند، زکات بر مالک اوّل واجب است یا خیر؟

 

بر مالک اوّل واجب نیست.

 

فردى که در اموالش زکات واجب شده است، وفات مى کند. ورثه اش بدون خارج کردن زکات، در اموالش تصرّف مى کنند و در آنها معامله هایى انجام مى دهند. آیا این کار جایز است؟ آیا ذمّه آنها به زکات مشغول است؟

 

آنچه را که به ذمّه، خرید و فروش کرده اند و از آن اموال ادا کرده اند، ملکیّت و تصرّف در آنها مانعى نیست و اگر زکات بر ذمه میّت بوده و عین زکوى موجود نیست، مقدار زکات دین است که از اصل مال و جمعى ترکه اخراج مى شود و تصرف در تمام اموال حرام است و موجب ضمان و اگر متعلق زکات موجود است مثل سایر موارد تعلق زکات باید عمل شود.

 

شخصى حدود چهارصد و پنجاه رأس گوسفند دارد که شش ماه از سال علف صحرا مى خورند و شش ماه دیگر همراه با علوفه صحرا، علوفه دستى نیز به گوسفندان داده مى شود (مانند: یونجه خشک شده و جو). آیا به این گونه گوسفندان زکات تعلّق مى گیرد؟

 

اگر در تمام سال چرنده بودن بر آنها صدق مى کند، باید زکات بدهد.

 

بعضى از اقسام انگور که قابل کشمش شدن نمى باشد و اگر خشک شود ارزشى ندارد، ـ یعنى قابل استفاده نیست ـ ، آیا زکات دارد؟

 

اگر وقتى خشک مى شود، کشمش بر آن صادق نیست، زکات ندارد.

 

شخصى گندمى که به آن خمس و زکات تعلّق گرفته، کاشته است. تکلیف او نسبت به خمس و زکات محصولى که به دست مى آورد، چیست؟

 

باید از حاکم شرع اجازه بگیرد و با او مصالحه کند.

 

مالکى مقدارى از زمین مزروعى خود را به صورت اجاره به دیگرى واگذار نموده و مال الاجاره از گندم تعیین شده است. اگر گندم مال الاجاره به تنهایى به حد نصاب برسد، آیا زکات دارد؟ اگر همراه با بقیه گندمها به حدّ نصاب برسد، چه طور؟

 

در هر صورت زکات ندارد.

 

کشاورزى از کشاورز دیگر، بیش تر از حدّ نصاب، گندم قرض مى گیرد. آیا این کشاورز باید زکات گندم قرض گرفته را بدهد یا خیر؟ اگر فرد قرض دهنده، زکات آنها را داده باشد، چه طور؟

 

خیر، زکات غلاّت بر کسى واجب است که در وقت تعلّق ملک او بوده است و اگر قرض دهنده ولو از مال دیگر داده دیگر لازم نیست قرض گیرنده بدهد و اگر بداند قرض دهنده مطلقا زکات آن را نمى دهد، نمى تواند در مقدار زکات تصرّف کند.

 

اگر هنگام عقد اجاره نامه بین مالک نخلستان و مستأجر، زکات بر خرماها واجب شده باشد و خرما هنوز چیده نشده باشند، پرداخت زکات آن بر عهده چه کسى است و به چه نحو باید پرداخت شود؟

 

زکات آن بر عهده موجر است که از عین آن یا قیمت آن ادا کند.

 

اگر متعلّقات نه گانه زکات قبل از زمان وجوب زکات بر آنها فروخته شوند، زکات از آنها ساقط است؟

 

بله، از فروشنده ساقط مى شود.

 

کدام یک از موارد مشمول زکات، در صورت پرداخت زکات آن، در سالهاى بعد هم، اگر به حدّ نصاب برسند، زکات دارند؟

 

موارد انعام ثلاثه (شتر، گاو، گوسفند) و نقدین (طلا و نقره).

 

آیا مال التجاره هم زکات دارد؟ زکات آن واجب است یا مستحب؟ مقدار و حد نصاب آن چه قدر است؟

 

با شرایطى مستحب است که از جمله این شرایط، رسیدن به حد نصاب طلا یا نقره در تمام سال است، پس اگر مدتى از حد نصاب کم تر شود، زکات استحبابى ندارد.

 

آیا وجوهات شرعى ـ مانند خمس و زکات ـ را مى توان در مواردى مانند کمک به سیل زدگان و زلزله زدگان مصرف کرد؟

 

در زکات جایز است؛ و در خمس از سهم امام علیه السلام مجاز است. البته پس از استجازه از مقلَّد (مرجع تقلید).

 

آیا در زکات گاو و گوسفند، مى توان حیوان را سر برید و گوشت آن را بین چند فقیر تقسیم نمود؟

 

اگر قیمت کم نشود و با تراضى با گیرندگان باشد، مانعى ندارد.

 

در صورت فقر پسر، پدر مى تواند زکات را براى تحصیل فرزند در دانشگاه یا حوزه به پسر خود پرداخت نماید؟

 

در این جهت با دیگران فرقى ندارد.

 

شخص فقیرى به بنده بدهکار است و توانایى پرداخت بدهى خود را ندارد. آیا مى توانم بدهى او را از زکات مالم حساب کنم و دیگر از او طلب نکنم؟

 

بله، مى توانید این کار را بکنید.

 

آیا نانى که از گندم زکات نداده، پخته شده است را مى توان خورد؟

 

اگر زکات آن را از مال دیگر بدهند، مى توان خورد.

 

آیا با مال زکوى مى توان لباس خرید و در آن لباس نماز خواند؟

 

اگر با عین پولى که زکات آن را نداده اند لباس بخرد تا زمانى که از پول دیگرى زکات آن را نداده اند، نماز خواندن در آن لباس حرام و بنابر احتیاط باطل است.

 

شخصى علم اجمالى دارد که زکات یا مظالم بر عهده اش است. حال که مى خواهد وجهى را به مستحقّ بدهد، به چه نیّت این کار را انجام دهد؟

 

به نیّت امر فعلى و ما فى الذمّه.

 

آیا پیرمرد کشاورزى که تا کنون زکات نداده، مى تواند زکات همه سالهایش را یک جا حساب کند و بپردازد؟ اگر در حال حاضر قدرت بر این کار نداشته باشد چه کند؟

 

بله، باید تمام آنها را بدهد؛ هر چند به تدریج باشد یا اگر ندارد، آن را وصیت کند.

 

اگر فرد متوفّى بدهکار باشد و مال زکوى نیز داشته باشد، امّا اموال دیگر او به قدرى نیست که کفاف بدهى او را بدهد، پرداخت زکات او در اولویت قرار دارد یا بدهى او؟

 

چون زکات اوّلاً به عین مال تعلق مى گیرد به همین جهت اولویت لزومیه دارد.

آیت اللّه العظمى سیستانى

 

چون امروز سکه طلا (بهار آزادى) در معاملات استفاده نمى شود، غیر از خمس زکات هم به آن تعلق مى گیرد یا نه؟

 

زکات ندارد.

 

آیا دامدار مى تواند بدون اجازه شریکش زکات حیوان را بدهد؟

 

اگر سهم او به حد نصاب مى رسد باید زکات سهم خود را بدهد.

 

نصاب غلات براى زکات چقدر است و چه مقدار آن را باید به عنوان زکات بدهد؟

 

غلات اگر از 847 کیلوگرم کم تر باشد زکات ندارد و در این مقدار و بیش تر اگر آبیارى آن با باران یا آب رودخانه بدون استفاده از پمپ و امثال آن بوده یک دهم است و اگر با استفاده از وسایل بوده یک بیستم است.

 
Copyright (c) 1398/03/29 پرتال مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اصفهان
پرتال سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان
Ariana Informatics Group - گروه داده ورزي آريانا